Limity i przepisy – WordPress

Limity dla środowiska zewnętrznego i wewnętrznego

Limity jakości powietrza

Powietrze wewnętrzne

Rozporządzenie nr 43/2025 Sb. – Rozporządzenie w sprawie określenia higienicznych limitów wskaźników chemicznych, fizycznych i biologicznych dla środowiska wewnętrznego pomieszczeń pobytowych niektórych budynków

Poniższe pojęcia i limity należy czytać jako informację o czeskim systemie prawnym. Nie są to polskie limity. Po stronie polskiej najbliższym punktem odniesienia są przepisy techniczno-budowlane dotyczące budynków oraz wentylacji, a nie analogiczna tabela limitów substancji chemicznych w powietrzu wewnętrznym.

Podstawowe pojęcia

Na potrzeby niniejszego rozporządzenia przez poniższe pojęcia rozumie się:

przez potencjalną ekspozycję – rozumie się długość przewidywanego pobytu osób określoną celem wykorzystania przestrzeni,
przez zmienność stężeń – rozumie się zmiany stężenia badanej substancji w zależności od czasu i przestrzeni,
przez wskaźnik chemiczny i biologiczny – rozumie się każdą substancję lub mikroorganizm wprowadzone do pomieszczenia pobytowego albo wtórnie w nim powstające, które mają bezpośrednio albo mogą mieć, po przemianie fizycznej lub chemicznej albo przy współdziałaniu z inną substancją, szkodliwy wpływ na życie i zdrowie ludzi lub zwierząt, środowisko lub mienie,
przez limit wskaźnika chemicznego i biologicznego – rozumie się określoną przepisem prawa wartość najwyższego dopuszczalnego poziomu zanieczyszczenia pomieszczeń pobytowych, wyrażoną w mierzonych jednostkach na jednostkę objętości i odniesioną do warunków standardowych, za które uznaje się temperaturę 20 °C / 293,15 K oraz ciśnienie 101,325 kPa,
przez limit wskaźnika fizycznego – rozumie się wartość minimalną i maksymalną,
przez włókno respirabilne – rozumie się cząstkę o średnicy od 0,05 μm do 3 μm, długości od 5 μm i stosunku długości do szerokości większym niż 3,
przez azbest – rozumie się ogólną nazwę grupy naturalnie występujących włóknistych krzemianów,
przez biotrwałe włókno mineralne – rozumie się cząstkę o średnicy od 0,05 μm do 3 μm, długości od 5 μm i stosunku długości do szerokości większym niż 3, należącą do substancji 1. klasy rakotwórczości,
przez pozostałe włókno mineralne – rozumie się obojętną cząstkę o średnicy od 0,05 μm do 3 μm, długości od 5 μm i stosunku długości do szerokości większym niż 3.

Graniczne stężenia wskaźników chemicznych

Tabela: graniczne godzinowe stężenia wskaźników chemicznych

WSKAŹNIK	LIMIT µg/m³	LIMIT ppb
NO₂ – dwutlenek azotu	100	52
CO – tlenek węgla	5 000	4 293
O₃ – ozon	100	50
NH₃ – amoniak	70	99
benzen	5	1,5
toluen	300	78
suma ksylenów	200	45
styren	40	9,2
etylobenzen	200	45
formaldehyd	50	40
aldehyd octowy	200	109
trichloroeten	25	4,6
tetrachloroeten	150	22
2-etyloheksanol	70	13
naftalen	10	1,9
limonen	450	79
alfa-pinen	450	79

Powietrze zewnętrzne

Ustawa nr 201/2012 Sb. – Ustawa o ochronie powietrza

Podstawową normą prawną regulującą ocenę jakości powietrza w Republice Czeskiej jest ustawa o ochronie powietrza. W następującej Tab. 1 przedstawiono limity imisyjne dla ochrony zdrowia ludzi, limity imisyjne dla całkowitej zawartości substancji zanieczyszczającej w cząstkach PM₁₀ dla ochrony zdrowia ludzi oraz limity imisyjne dla ozonu troposferycznego. Oprócz samych limitów imisyjnych tabele podają również dopuszczalną częstość przekroczeń w roku kalendarzowym (jeżeli jest określona), górny próg oceny (UAT) i dolny próg oceny (LAT). Jeżeli w danym obszarze przekraczane są wartości górnego progu oceny, do oceny jakości powietrza konieczne jest mierzenie stężeń za pomocą pomiarów stacjonarnych. W przypadku, gdy są niższe niż dolny próg oceny, do oceny poziomu zanieczyszczenia wystarcza obliczenie za pomocą modelu. W przypadku stężeń pomiędzy dolnym i górnym progiem oceny stosuje się połączenie pomiaru i obliczenia. Górne i dolne progi oceny są podane w rozporządzeniu imisyjnym. Ostatnia kolumna (pLV) w tabeli przedstawia maksymalną dopuszczalną liczbę przekroczeń wartości granicznej (LV) w roku kalendarzowym.

Poniższe tabele przedstawiają limity imisyjne obowiązujące w Republice Czeskiej. W Polsce analogiczne zagadnienia regulują m.in. ustawa Prawo ochrony środowiska oraz rozporządzenia dotyczące poziomów niektórych substancji w powietrzu i zasad oceny poziomów substancji w powietrzu. Dla wielu podstawowych substancji wartości są zbliżone lub zgodne, ponieważ oba państwa wdrażają przepisy Unii Europejskiej dotyczące jakości powietrza.

Limity imisyjne

Tabela: Limity imisyjne ogłoszone dla ochrony zdrowia ludzi i maksymalna liczba ich przekroczeń

SUBSTANCJA ZANIECZYSZCZAJĄCA	OKRES UŚREDNIANIA	DOLNY PRÓG OCENY [µg·m⁻³]	GÓRNY PRÓG OCENY [µg·m⁻³]	LIMIT IMISYJNY [µg·m⁻³]
Dwutlenek siarki SO₂	1 godzina	–	–	350 (maks. 24× w roku)
Dwutlenek siarki SO₂	24 godziny	50 (maks. 3× w roku)	75 (maks. 3× w roku)	125 (maks. 3× w roku)
Dwutlenek azotu NO₂	1 godzina	100 (maks. 18× w roku)	140 (maks. 18× w roku)	200 (maks. 18× w roku)
Dwutlenek azotu NO₂	rok kalendarzowy	26	32	40
Pył zawieszony PM₁₀	24 godziny	25 (maks. 35× w roku)	35 (maks. 35× w roku)	50 (maks. 35× w roku)
Pył zawieszony PM₁₀	rok kalendarzowy	20	28	40
Pył zawieszony PM₂,₅	rok kalendarzowy	12	17	20
Ołów Pb	rok kalendarzowy	0,25	0,35	0,5
Tlenek węgla CO	maksymalna dobowa 8-godz. średnia krocząca	5 000	7 000	10 000
Benzen	rok kalendarzowy	2	3,5	5

Tabela: Limity imisyjne dla całkowitej zawartości substancji zanieczyszczającej w cząstkach PM₁₀ ogłoszone dla ochrony zdrowia ludzi

W polskim systemie oceny jakości powietrza również uwzględnia się substancje oznaczane w pyle zawieszonym PM₁₀, m.in. arsen, kadm, nikiel i benzo(a)piren. Poniższa tabela pozostaje jednak prezentacją czeskich limitów imisyjnych.

SUBSTANCJA ZANIECZYSZCZAJĄCA	OKRES UŚREDNIANIA	DOLNY PRÓG OCENY [ng·m⁻³]	GÓRNY PRÓG OCENY [ng·m⁻³]	LIMIT IMISYJNY [ng·m⁻³]
Arsen As	rok kalendarzowy	2,4	3,6	6
Kadm Cd	rok kalendarzowy	2	3	5
Nikiel Ni	rok kalendarzowy	10	14	20
Benzo[a]piren	rok kalendarzowy	0,4	0,6	1

Źródło: https://www.chmi.cz/kvalita-ovzdusi/imise-informacni-system-hodnoceni-kvality-ovzdusi/imisni-limity

Źródła odniesienia dla dopisków porównawczych: czeskie rozporządzenie nr 43/2025 Sb.; czeska ustawa nr 201/2012 Sb.; polskie Prawo ochrony środowiska; rozporządzenie Ministra Środowiska w sprawie poziomów niektórych substancji w powietrzu; rozporządzenie Ministra Klimatu i Środowiska w sprawie dokonywania oceny poziomów substancji w powietrzu; rozporządzenie w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.